Czy z debat organizowanych przez Instytut Sobieskiego mo?e si? wy?oni? po??dany kszta?t przysz?ej Polski?

Jak s?u?y? Ojczy?nie

Kongres „Polska Wielki Projekt”, organizowany w tym roku po raz drugi (jego pierwsz?, planowan? w 2010 roku edycj? w zwi?zku z tragedi? smole?sk? odwo?ano), mia? dwie ods?ony. W kwietniu panel dyskusyjny po?wi?cony konsekwencjom Smole?ska dla kondycji naszego pa?stwa odby? si? w Warszawie, podczas gdy uczestnicy debaty w Krakowie zastanawiali si? nad mo?liwo?ci? uprawiania polityki, która mog?aby sprzyja? si?ganiu Rzeczypospolitej raczej po status regionalnego przywódcy ni? pa?stwa-klienta europejskich metropolii.

Majow? cz??? kongresu, przeprowadzon? w dogodniejszych ni? przed rokiem terminach pod has?em „Dialog – wizja – alternatywa”, skoncentrowano wokó? problematyki spo?eczno-gospodarczej, nie zaniedbuj?c wszak?e sfery polityczno-ideowej oraz kulturowej. Znaczne zró?nicowanie tematyczne oraz w?a?ciwy
dla debat organizowanych przez Instytut Sobieskiego bogaty zestaw panelistów praktycznie uniemo?liwia przedstawienie pe?nego programu kongresu w krótkiej nocie informacyjnej.

Do?? powiedzie?, ?e o socjotechnice, która doprowadzi?a do obecnego podzia?u w?ród Polaków, dyskutowali prof. Zdzis?aw Krasnod?bski, dr Tomasz ?ukowski, Bronis?aw Wildstein i Rafa? Ziemkiewicz, a odpowiedzi na pytanie o „w?a?ciciela polskiej literatury” szukali m.in. Andrzej Horuba?a, Maciej Urbanowski oraz Andrzej Wa?ko. Laureatem nagrody im. Lecha Kaczy?skiego, og?aszanej podczas trwania kongresu, zosta? pisarz, malarz, re?yser teatralny i filmowy Lech Majewski (rok temu otrzyma? j? kompozytor Wojciech Kilar).

Organizatorom tegorocznej edycji kongresu, co podkre?la? Jan Filip Stani?ko,
sz?o przede wszystkim o pokazanie, ?e dla obecnego sposobu sprawowania w?adzy
w Polsce naprawd? istnieje alternatywa. Z tej perspektywy, najciekawsza wydaje si? dyskusja, w której wzi?li udzia? prawnik Joanna Potocka, historyk Andrzej Nowak,
filozof Ryszard Legutko oraz socjolog Andrzej Zybertowicz. Mec. Potocka pyta?a
o realny zakres swobód obywatelskich, prof. Legutko zaj?? si? kondycj? polskich elit,
a prof. Nowak akcentowa? znaczenie naszego dziedzictwa narodowego. Natomiast Andrzej Zybertowicz sporz?dzi? diagnoz? spo?ecznej pu?apki, w jakiej Polacy utkwili
z powodu ?le przeprowadzonej po roku 1989 tzw. transformacji ustrojowej.

Co wa?niejsze, prof. Zybertowicz na opisie tej pu?apki nie poprzesta?, lecz zaproponowa? drog? wyj?cia, pokazuj?c jak harmonizowa? stosunkowo liczne ju? w skali kraju, lecz rozproszone „archipelagi polsko?ci”. Baz? spo?eczn? obecnego stanu rzeczy jest wspólnota strachu przed lustracj? polityczn? i maj?tkow? – dowodzi? socjolog
z Torunia, szukaj?c odpowiedzi na pytanie, kto i dlaczego g?osuje na „system III RP”. Oprócz osób, które maj? realne powody, ?eby si? ba? sprawnego, praworz?dnego
i sprawiedliwego pa?stwa, jest tak?e wiele zupe?nie niepotrzebnie przestraszonych wizj? lustracji oraz utraty nielegalnie zdobytych maj?tków – przekonywa?.

S?uszny postulat, ?eby podj?? prób? rozmontowania tej koalicji l?ków i obaw przed konieczn? dla Polski zmian?, prof. Zybertowicz po??czy? z sugesti? zaniechania lustracji, która rodzi dzi? wi?ksze polityczne koszty ni? dostarcza korzy?ci. Postulowa? te? og?oszenie maj?tkowej abolicji. Z perspektywy stara? o poszerzenie elektoratu
w kolejnych wyborach brzmi to do?? racjonalnie, ale b?dzie chyba trudne do przyj?cia dla tych wszystkich, którzy negatywnych skutków przekszta?ce? strukturalnych
i w?asno?ciowych bole?nie do?wiadczyli na w?asnej skórze, p?ac?c nieraz cen? zmarnowanego ?ycia zawodowego, osobistego czy rodzinnego.

„Tygodnik Solidarno??” nr 22, z 25 maja 2012